De sets zijn te verkrijgen in drie varianten. Bij de losse producten kan je zien of de losse onderdelen op voorraad zijn. Mocht dat niet zo zijn, dan kan je de sets alsnog bestellen, maar reken dan op een aantal weken levertijd.

A: Startset. Deze set is zeer geschikt om te beginnen met het maken van kommen op de wipdraaibank. Je ontvangt een set centers en een linkse en rechtse draaihaak.

B: Uitgebreide set. Centers, linkse en rechtse draaihaak en een bekerhaak. Geef in de opmerkingen bij je bestelling wel even aan of je een linkse of rechtse bekerhaak wil hebben.

C: Drie draaihaken.Heb je zelf misschien al een wipdraaibank voor spillen, maar wil je ook kommen en bekers gaan maken, dan zou je deze set kunnen overwegen, waarbij je drie soorten draaihaken krijgt. De ‘standaard’ rechtse en linkse, en een speciale haak voor bekers. Geef in de opmerkingen bij je bestelling wel even aan of je een linkse of rechtse bekerhaak wil hebben. Overigens kunnen anders combinaties ook. Wil je bijvoorbeeld drie gewone, rechtse draaihaken hebben, dan kan dat ook. Geef dat ook even aan bij de opmerkingen.

Zie de omschrijvingen bij de losse producten voor meer info.

Slijpen

De draaihaken hebben een klein krulletje aan het eind, waar je mee snijdt. Om deze goed te kunnen slijpen, vind ik zelf de diamanten slijpstaafjes en -plaatjes van DMT heel fijn. Deze zijn ook te krijgen verkrijgen in de webshop bij het onderdeel ‘slijpen en polijsten’. Goedkoop zijn ze zeker niet, maar wel heel handig in gebruik en ze gaan heel lang mee (bij af en toe gebruiken en goed bewaren waarschijnlijk levenslang). Je kan natuurlijk bijvoorbeeld ook fijn schuurpapier rond een dun stokje zoals een satéprikker gebruiken.

Het bericht Wipdraaibank sets verscheen eerst op Het Noeste Leven.

De draaihaken hebben bij levering een stukje tuinslang om het lemmet. Dit beschermt zowel de snede als jezelf. Doe dit stuk tuinslang steeds na gebruik weer terug om het mes. Zelf een andere schede maken, mag natuurlijk ook.

Wil je een bekerdraaihaak, maar ook de ‘gewone’ draaihaken, kijk dan ook even bij de sets.

Welke draaihaak heb je nodig?

Wanneer je een beker draait op de wipdraaibank, gaat dit net wat anders dan bij een kom. Dit heeft een aantal redenen. Ten eerste gebruik je voor een beker over het algemeen kopshout, wat wil zeggen dat de beker in de lengterichting zit van het hout, terwijl je een kom meestal dwars uit het hout haalt. Een ander belangrijk verschil is dat een beker veelal veel smaller is. Hierdoor heb je heel weinig ruimte tussen de wand van de beker en het stuk hout dat je tijdens het draaien laat zitten (de kern, waar de center van je draaibank tegen geklemd zit). Het kan daardoor vrij lastig zijn om de snede van je draaihaak onder de juiste hoek ten opzichte van het hout te krijgen. Je gebruikt een ‘gewone’ linkse draaihaak tip down tegen de kern aan, om dieper het hout in te gaan en een rechtse bekerhaak, met een hoek in het voorste deel, om het gat wijder te maken richtig de wand en om de wand aan de binnenzijde af te werken. Let wel, dit geldt als je rechtshandig bent. Voor een linkshandig persoon, die vanaf de andere zijde werkt, gebruik je de gewone, rechtse draaihaak tip down om dieper het hout in te gaan tegen de kern aan, en een linkse bekerhaak om de uitholling breder te maken richtig de wand en de wand af te werken. Bij de bekerhaken kies je dus die haak die overeenkomt met je dexteriteit (links- of rechtshandig).

Een handvat aan de draaihaken maken

De draaihaken worden zonder handvat geleverd. Het maken van een handvat voor een draaihaak is echter heel eenvoudig. Je kan ze gewoon maken uit een redelijk rechte tak of uit een stuk gespleten stam. Zelf gebruik ik vaak een hazelaartak, maar ook wel een gespleten stammetje essen of vogelkers. Het voordeel van een hazelaartak is dat deze vaak al ongeveer het formaat en de vorm heeft die je graag wil hebben. Ik maak de handvatten vaak zo’n 50 cm lang, met een doorsnede van zo’n 4 cm. Ik snijd ze ietwat achthoekig, om ze gemakkelijk vast te kunnen houden. Bij dit gereedschap komt het allemaal niet zo nauw hoe het handvat precies is. Aan één uiteinde boor je een 12 mm gat, met een diepte van zo’n 10 cm. Je kan de haak nu in het gat steken en deze aanslaan door het handvat met draaihaak verticaal te houden en met de achterzijde op de grond te timmeren (houdt daarbij aan het handvat vast, niet aan de draaihaak). De haak komt nu vanzelf vast te zitten. Ze hoeven niet verlijmd te worden. Door het gebruik van vers hout voor het handvat, zal de haak overigens vanzelf vaster komen zitten door de krimp die ontstaat bij het drogen.

De bekerdraaihaak in gebruik

Wil je zien hoe de bekerdraaihaak gebruikt wordt, kijk dan bijvoorbeeld het filmje ‘Turning an end grain cup on a pole lathe’ op het YouTube kanaal van Het Noeste Leven.

Slijpen

De draaihaken hebben een klein krulletje aan het eind, waar je mee snijdt. Om deze goed te kunnen slijpen, vind ik zelf de diamanten slijpstaafjes en -plaatjes van DMT heel fijn. Deze zijn ook te krijgen verkrijgen in de webshop bij het onderdeel ‘slijpen en polijsten’. Goedkoop zijn ze zeker niet, maar wel heel handig in gebruik en ze gaan heel lang mee (bij af en toe gebruiken en goed bewaren waarschijnlijk levenslang). Je kan natuurlijk bijvoorbeeld ook fijn schuurpapier rond een dun stokje zoals een satéprikker gebruiken.

Het bericht Draaihaak voor bekers verscheen eerst op Het Noeste Leven.

De draaihaken zijn met de hand gesmeed uit 12 mm gereedschapsstaal. Ze zijn ongeveer 37 à 38 cm lang en worden geleverd zonder handvat. Deze is echter eenvoudig zelf te maken (zie onder).

De draaihaken hebben bij levering een stukje tuinslang om het lemmet. Dit beschermt zowel de snede als jezelf. Doe dit stuk tuinslang steeds na gebruik weer terug om het mes. Zelf een andere schede maken, mag natuurlijk ook.

Wil je meer dan 2 draaihaken bestellen, kijk dan ook even bij de sets.

De draaihaken zijn niet altijd op voorraad, maar je kan ze dan wel bestellen. Houd dan echter rekening met een levertijd van (over het algemeen maximaal) enkele weken.

Waarom een draaihaak?

Veel mensen kennen een (elektrische) draaibank, waarbij veelal gebruik wordt gemaakt van beitels en gutsen. Bij een wipdraaibank werk je vanuit een andere hoek als je een kom draait, omdat je nu eenmaal vast zit aan de twee centers waar je werk tussen geklemd zit. Daarnaast werk je met heel andere snelheden. Vooral voor het uithollen van een kom heb je daarom ander gereedschap nodig. Het belangrijkste verschil is dat er bij een wipdraaibank meestal messen worden gebruikt om een kom te maken. Daarbij zit de snijrand dus aan de zijkant in plaats van de voorkant zoals bij een beitel of guts. Het nadeel van een ‘gewoon’ mes zou echter zijn dat je bij het uithollen eigenlijk alleen met het puntje van het mes in het hout zou kunnen krassen. Om dit te voorkomen is de punt van het mes weggebogen, zodat je altijd met de snijrand het hout kan raken. Zo ontstaat de draaihaak.

Door het gebruik van de twee centers kan je de kom niet ineens helemaal uithollen, maar moet er in het midden van de kom altijd een stuk hout blijven zitten, de kern. De ene center zit tegen de bodem van de kom en de andere center tegen die kern. Indien je nu met je mes van de buitenzijde van de kom richting het midden snijdt, kom je op een bepaald moment bij de kern uit. Het puntje van het mes, dat zo handig weggebogen was, kan nu wel in de kern blijven haken. En daarvoor heb je nu een tweede mes nodig, waarbij de punt juist precies in de andere richting is weggebogen. Daarmee kan je de kern smaller snijden. Daarom worden er voor een kom vrijwel altijd (minimaal) twee draaihaken gebruikt, één met de punt omhoog en één met de punt omlaag. Je zou ze ook een rechtse en een linkse kunnen noemen.

Een handvat aan de draaihaken maken

De draaihaken worden zonder handvat geleverd. Het maken van een handvat voor een draaihaak is echter heel eenvoudig. Je kan ze gewoon maken uit een redelijk rechte tak of uit een stuk gespleten stam. Zelf gebruik ik vaak een hazelaartak, maar ook wel een gespleten stammetje essen of vogelkers. Het voordeel van een hazelaartak is dat deze vaak al ongeveer het formaat en de vorm heeft die je graag wil hebben. Ik maak de handvatten vaak zo’n 50 cm lang, met een doorsnede van zo’n 4 cm. Ik snijd ze ietwat achthoekig, om ze gemakkelijk vast te kunnen houden. Bij dit gereedschap komt het allemaal niet zo nauw hoe het handvat precies is. Aan één uiteinde boor je een 12 mm gat, met een diepte van zo’n 10 cm. Je kan de haak nu in het gat steken en deze aanslaan door het handvat met draaihaak verticaal te houden en met de achterzijde op de grond te timmeren (houdt daarbij aan het handvat vast, niet aan de draaihaak). De haak komt nu vanzelf vast te zitten. Ze hoeven niet verlijmd te worden. Door het gebruik van vers hout voor het handvat, zal de haak overigens vanzelf vaster komen zitten door de krimp die ontstaat bij het drogen.

De draaihaken in gebruik

Een voorbeeld van hoe de handvatten eruit zien en hoe de draaihaken worden gebruikt om een kom te draaien, zie je in het filmje ‘Turning a bowl on a foot powered pole lathe’ op het YouTube kanaal van Het Noeste Leven.

Slijpen

De draaihaken hebben een klein krulletje aan het eind, waar je mee snijdt. Om deze goed te kunnen slijpen, vind ik zelf de diamanten slijpstaafjes en -plaatjes van DMT heel fijn. Deze zijn ook te krijgen verkrijgen in de webshop bij het onderdeel ‘slijpen en polijsten’. Goedkoop zijn ze zeker niet, maar wel heel handig in gebruik en ze gaan heel lang mee (bij af en toe gebruiken en goed bewaren waarschijnlijk levenslang). Je kan natuurlijk bijvoorbeeld ook fijn schuurpapier rond een dun stokje zoals een satéprikker gebruiken.

Het bericht Standaard draaihaken verscheen eerst op Het Noeste Leven.

Deze centers zijn met de hand gesmeed uit 16 mm gereedschapsstaal. De prijs is voor een set van een rechte en gebogen center. Zie bijvoorbeeld de foto op mijn homepage om te zien hoe deze set wordt gebruikt.

De centers zijn niet altijd op voorraad, maar je kan ze dan wel bestellen. Houd dan echter rekening met een levertijd van (over het algemeen maximaal) enkele weken.

Monteren centers voor kommendraaibank

Wanneer je de nieuwe centers ontvangt, zijn deze geolied om roestvorming te voorkomen. Voordat je ze in je nieuwe draaibank verlijmd (met 2-componenten epoxy, bij iedere bouwmarkt te verkrijgen), dien je de olie te verwijderen. Dit kan bijvoorbeeld door ze af te nemen met ammonia.

Om de centers in je draaibank vast te zetten, boor je een 16 mm gat tot de gewenste diepte. Hierin gaan de centers verlijmd worden. Boor het gat voor de gebogen center een stukje dieper dan nodig is om te punten van de centers op gelijke hoogte te krijgen. Om te zorgen dat de lucht onder de centers kan ontsnappen wanneer je ze in het gat duwt met de epoxy, en er zich daar geen druk opbouwt, kan het handig zijn om ter hoogte van het diepste punt van het gat daar dwars op (dus vanaf een andere zijde van het hout) een kleiner gaatje te boren.

Begin nu met de rechte center. Nadat je de epoxy heb gemengd, breng je deze aan zoals vermeld op de verpakking. Duw de center in het gat.

Ga nu verder met de gebogen center. Deze is ietwat achthoekig gesmeed om zodat hij beter verlijmd komt te zitten en niet gaat draaien wanneer er veel zijwaartse kracht op uitgeoefend wordt. Om te zorgen dat de twee centers mooi tegenover elkaar komen te zitten, schuif je de twee koppen of ‘poppets’ van de draaibank zover naar elkaar toe dat de twee centers elkaar net niet zouden raken. Breng nu ook hier de epoxy aan. Schuif nu de center in het gat zorg dat het puntje mooi ter hoogte van de punt van de andere center komt. Zet er nu een blokje hout o.i.d. onder, zodat de center tijdens het uitharden van de epoxy mooi op zijn plek blijft zitten en niet verder naar beneden zakt.

De centers in gebruik

Deze centers zijn zeer geschikt om kommen mee te draaien, maar ook voor spillen zijn ze net zo goed bruikbaar. Een voorbeeld van hoe de centers worden gebruikt om een kom te draaien, zie je in het filmje ‘Turning a bowl on a foot powered pole lathe’ op het YouTube kanaal van Het Noeste Leven.

Het bericht Centers voor wipdraaibank verscheen eerst op Het Noeste Leven.